Nasz cel

 

        Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska PRO CIVIUM działa w obszarze bezpieczeństwa publicznego, w oparciu o Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2016 roku, w sprawie współdziałania podmiotów w wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających, zapobiegawczych oraz przepadku, a także społecznej kontroli nad ich wykonywaniem (Dz. U. 2016 r. poz. 2305), angażując się w różne formy zapobiegania zjawisku powrotności do przestępstwa osób pozbawionych wolności.

 

      Stoimy na stanowisku, że poprzez szereg oddziaływań postpenitencjarnych podejmowanych, kompleksowo, wobec sprawców przestępstw możemy zapewnić nam wszystkim, naszym bliskim, bezpieczny rozwój i egzystencję[1].

 

      Działania Służby Więziennej ograniczone są, z mocy przepisów, do granic wyznaczonych przez mury zakładów karnych. Kuratorzy sądowi sprawują nadzór wyłącznie nad tą grupą sprawców przestępstw, która skorzystała z dobrodziejstwa warunkowego przedterminowego zwolnienia, a jest ona, z roku na rok, coraz bardziej ograniczana. Oznacza to, że Państwo traci jakąkolwiek realną kontrolę nad coraz większą liczbą skazanych opuszczających zakłady karne po odbyciu kary pozbawienia wolności w pełnym wymiarze.

 

      Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministerstwo Sprawiedliwości i Najwyższa Izba Kontroli, wielokrotnie, w wydawanych oświadczeniach, podnosili znaczenie organizacji pozarządowych, które swoją działalnością wspierają instytucje państwowe i samorządowe w społecznej readaptacji więźniów. Także jakość i efektywność naszych działań została doceniona m. in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich i Dyrektorów Okręgowych Inspektoratów Służby Więziennej w Poznaniu i Szczecinie. Wielokrotnie w oficjalnej korespondencji z tymi podmiotami otrzymywaliśmy słowa poparcia i aprobaty naszej działalności, która określana jest jako „nieoceniona”. W lipcu 2019 r. swoje uznanie i wdzięczność za podejmowane przez Stowarzyszenie inicjatywy wyraził Rzecznik Praw Obywatelskich – dr Adam Bodnar, zachęcając do współpracy w zakresie informowania Biura Rzecznika o problemach wskazujących na możliwość naruszenia praw i wolności obywatelskich.

 

Nasze stanowisko:

 

        Stowarzyszenie Inicjatywa Obywatelska PRO CIVIUM systemowo i kompleksowo wspiera sektor rządowy w działalności readaptacyjnej na wielu płaszczyznach oddziaływań postpenitencjarnych i w oparciu o udział rodzin sprawców czynów zabronionych[2].

 

      Organizacja reprezentuje stanowisko, że jeżeli pomożemy pozbawionym wolności, po zakończeniu kary, znaleźć zatrudnienie, uporządkować sferę materialno-bytową, udzielimy wsparcia prawnego, zawodowego oraz psychologicznego w naprawie spraw bieżących, to istnieje, naprawdę, duże prawdopodobieństwo, że obok nas zamieszkają przystosowani społecznie ludzie. Ułatwiając skazanemu dalsze i prawidłowe funkcjonowanie w miejscu zatrudnienia, lokalnej społeczności, a przede wszystkim – w rodzinie, powodujemy, że do społeczeństwa nie powracają osobnicy stanowiący permanentne zagrożenie dla nas, naszych rodzin i dobytku. Taki model resocjalizacji sprawdza się w systemie postpenitencjarnym Norwegii, czy Holandii, gdzie aktualnie zamyka się zakłady karne z braku sprawców przestępstw[3].


Nasze działania:

 

        Dlatego Stowarzyszenie stworzyło program „Interwencja i Wsparcie w Prawidłowym Powrocie do Społeczeństwa Osób Skazanych", skierowany do tej właśnie specyficznej grupy społecznej i ich bliskich. Rodzin, które uważamy za najważniejszy element sprawnego i skutecznego systemu postpenitencjarnego. Wyedukowana partnerka, partner, rodzic, czy inny bliski osoby karanej mają, w zamierzeniu, stanowić pierwszy bufor bezpieczeństwa przed ponowną patologizacją zachowań skazanego.

 

Stowarzyszenie podjęło zatem działania dwutorowo: 

1.   Dla osób pozbawionych wolności:
a/ drukujemy bezpłatne czasopismo „PostPenit”, które w przystępnej oraz nowoczesnej formule reedukuje, wyczula na kwestie społecznie istotne, uczy właściwych postaw,

b/ uruchomiliśmy bezpłatną infolinię „TeleWsparcie” umożliwiającą skazanym kontakt z prawnikiem, psychologiem, czy doradcą zawodowym,

c/ oferujemy bezpłatną usługę „Porozmawiaj z Bliskimi”, pozwalającą najuboższym osadzonym podtrzymywać więzi z rodziną, szczególnie dziećmi,

d/ realizujemy projekt „Znajdź zatrudnienie z Serwisem”, dzięki któremu osoby mające wkrótce opuścić zakłady karne mogą znaleźć legalną pracę,

e/ wdrażamy projekt „Budzę się do Życia” skierowany do kobiet (I edycja), które odbyły już karę pozbawienia wolności, a umożliwiający im, m.in. powrót na rynek pracy, odnalezienie się w roli partnerki i matki, odbudowę własnej tożsamości społecznej oraz podniesienie poziomu samooceny,

f/ organizujemy ogólnopolskie konkursy dla więźniów mające ich uwrażliwić na wszelkie formy oraz przejawy krzywdy czynionej drugiemu człowiekowi. 

2.   Dla rodzin osób pozbawionych wolności: 

Stworzyliśmy sieć interakcji mających za zadanie przygotowanie bliskich skazanego na zakończenie kary pozbawienia wolności i jego powrót do domu[4], czemu służyć ma m.in.:

a/ Infolinia „TeleWsparcie” oraz Serwis Internetowy dla Rodzin Pozbawionych Wolności i Osób Skazanych z czatem on-line, dające możliwość uzyskania bezpośredniego wsparcia prawnika, psychologa, seksuologa, czy doradcy zawodowego,

b/ organizacja stacjonarnych warsztatów dla dorosłych członków rodziny skazanego,

c/ uruchomienie usługi „TelePorada” oraz „EduMailing”, podczas których bliscy osoby osadzonej, dzięki kontaktowi z doświadczonymi psychologami, doradcami zawodowymi i fachową literaturą, nabywają umiejętność m.in. wdrożenia tzw. nadzoru rodzinnego nad karanymi oraz rozpoznawania symptomów wskazujących na duże prawdopodobieństwo ich recydywy,

d/ uruchomienie „TeleInfo Pro Civium” redakcji tworzącej wiadomości szkoleniowe oraz edukacyjne o charakterze resocjalizacyjnym dla rodzin osadzonych, szczególnie osób niewidzących (niedowidzących).

 

      Wszystkie wskazane narzędzia mają jeden wspólny mianownik, tj. poizolacyjny rodzinny i społeczny nadzór nad skazanym oraz jego dalszą readaptację, przy aktywnym udziale bliskich i organizacji pozarządowych.

      Wszelka pomoc i wsparcie udzielane pozbawionym wolności oraz ich rodzinom realizowane jest w systemie Vice Versa[5], tzn. pomagamy bezpłatnie skazanemu (spełniającemu kryteria określone w Regulaminie programu „Interwencja i Wsparcie w Prawidłowym Powrocie do Społeczeństwa Osób Skazanych”)[6] - a jego bliscy, niejako w zamian, realizują powierzone zadania pozwalające nabyć wskazane umiejętności socjalizujące sprawcę[7].

      Oddziaływania o charakterze postpenitencjarnym lub opracowywane projekty propozycji zmian w prawie realizowane przez Stowarzyszenie muszą – aby były skuteczne – być jednak kompleksowe, obejmować swoim zakresem cały obszar dotyczący wymienionych dziedzin. Organizacja podjęła zatem decyzję o współpracy z ośrodkami akademickimi kształcącymi przyszłą kadrę prawników, psychologów i pedagogów resocjalizacyjnych. W ramach naszej działalności studenci mogą od tego roku odbywać praktyki zawodowe.

 

Zasięg naszych działań:


        Stowarzyszenie działa non profit, nie prowadzi działalności zarobkowej. Utrzymuje się wyłącznie z darowizn i składek członkowskich.

 

W 2019 r. łącznie wsparliśmy w ramach testowo wprowadzanego programu "Interwencja i Wsparcie..." 1 094 osoby m.in. znajdując pracę 42. osobom, a porady prawnej udzielając 385. osadzonym w jednostkach penitencjarnych, 74. osobom po odbyciu kary i 65. członkom rodzin skazanych.

 

W pierwszym miesiącu funkcjonowania programu w pełnym zakresie (tj. styczeń 2020 r.), aczkolwiek bez przeprowadzenia ogólnopolskiej kampanii społeczno-informacyjnej, wsparliśmy, łącznie 398 osób. Dowodzi to jak ogromny zasięg ma nasze Stowarzyszenie, do jak wielu osób w całym kraju potrafimy dotrzeć z naszym przekazem.

 

Należąca do organizacji strona internetowa (pomocpostpenitencjarna.pl) rejestruje średnio 10 tysięcy odsłon miesięcznie. Druga (instytucjonalna) –  www.postpenit.pl, generuje do 500 odsłon dziennie.

 

Jeden post opublikowany na profilu Facebook stowarzyszenia dociera średnio do 3,5 tysiąca odbiorców[8]. Organizacja korzysta także z innych popularnych social mediów: LinkedIn, Twitter, Instagram, YouTube, czy Google Firma. 


W swoich działaniach „Pro Civium” może liczyć na wsparcie merytoryczne Zakładu Resocjalizacji Wydziału Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 


W lutym 2020 roku w ramach organizacji działało ponad 20. członków i prawie 50. wolontariuszy podzielonych na cztery podstawowe komórki:

 

·         Zespół ds. Readaptacji Społecznej Skazanych - z „Grupą Monitorującą Internet AntyFake”,

·         Zespół ds. Szkoleń, Mentoringu i Wsparcia Psychologicznego,

·         Zespół ds. Public Relations,

·         Zespół ds. Administracyjnych.

 

Historia i przyszłość

 

    Nasza organizacja działa od 2018 r. i sukcesywnie się rozwija. Dzięki zaangażowaniu naszych wolontariuszy – specjalistów w swoich dziedzinach – podejmujemy coraz to nowe inicjatywy poszerzając obszar i zasięg naszych działań. W tym roku planujemy uruchomienie siedzimy w drugim mieście, a także rozpoczęcie budowy potencjału strażniczego organizacji oraz zwiększenie zasięgu i roli mediów Stowarzyszenia.

 

Opracowanie: Zespół ds. Administracyjnych i Biuro Koordynatora Programu

Poznań; 01 lutego 2020 roku



[1] „[…]Readaptacja społeczna osób skazanych na karę pozbawienia wolności ma istotne znaczenie społeczne, gdyż wieloletni pobyt w zakładzie karnym może powodować m.in.: proces przystosowania się do życia w izolacji, utratę dawnego miejsca zamieszkania, rozkład więzi rodzinnych oraz utratę umiejętności zawodowych i społecznych, które można realizować tylko w środowisku otwartym. Skuteczne oddziaływania na skazanych przyczyniają się do zapobiegania wejściu tych osób w ponowny konflikt z prawem, a tym samym mają bezpośredni wpływ na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa społecznego […]” – Raport Najwyższej Izby Kontroli z 27.10.2015, w sprawie „Readaptacja społeczna skazanych…”, KPB-4101-006-00/2014.

 


[2] “[…]Obok pozostałych środków oddziaływania penitencjarnego, kontakty z rodziną są nieocenione w procesie społecznej readaptacji i należą do podstawowych środków oddziaływania na skazanych […]” - mjr Arleta Pęconek z Biura Dyrektora Generalnego Służby Więziennej; 24 lipca 2019 roku, w: Holistic News.

 


[3] “[…] Ponad 50 procent skazanych na więzienie w zawieszeniu wraca do przestępstwa już w pierwszym roku po uprawomocnieniu się wyroku, a ponad 25 procent - popełnia kolejny czyn zabroniony w ciągu pięciu lat od pierwszego wyroku – wynika ze statystyk Ministerstwa Sprawiedliwości […]” – w: Rzeczpospolita z 20.11.2018 – „Zatrważający Raport Ministerstwa Sprawiedliwości o resocjalizacji więźniów”.

 


[4] „[…]Jednym z najważniejszych problemów polskiej penitencjarystyki jest od lat zjawisko tzw. recydywy, a więc powrotności do przestępstwa […]. Pedagogika resocjalizacyjna zna ten problem od lat i próbuje uzasadnić tezę, że równoległa praca resocjalizacyjna ze skazanym i jego środowiskiem rodzinnym daje najlepsze efekty […]” – prof. dr hab. Marek Konopczyński w recenzji wydawniczej do „Sytuacji społecznej rodzin osób pozbawionych wolności” Soni Dzierzyńskiej-Breś, w: Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2016.

 


[5] http://www.postpenit.pl/system-vice-versa.

 


[6] https://pomocpostpenitencjarna.pl/program/.

 


[7] „[…]Służba Więzienna wychodzi z przekonania, że proces resocjalizacji nie będzie skuteczny, jeżeli nie będzie uwzględniać tych ludzi, z którymi więzień będzie żył po zwolnieniu z zakładu karnego, a którzy wspomagać go będą w pełnieniu ról społecznych pozostających w zgodzie z akceptowanymi w społeczeństwie wartościami, wzorami i normami zachowań. Dlatego też istotne znaczenie ma kontakt skazanych z ich rodzinami […]” –  w: Rzeczpospolita z 24.05.2015 – „Resocjalizacja a relacje rodzinne skazanych”.

 


[8] Dane statystyczne z portalu www.facebook.com za okres: 7 kwietnia – 13 kwietnia 2020r.